ชานิ้วก้อย-นิ้วนาง อย่ามองข้าม! ระวังโรค "เส้นประสาทถูกกดทับที่ข้อศอก" เช็กด่วน 5 ท่าต้องห้าม ที่คุณเผลอทำทุกวัน

​

ชานิ้วก้อย-นิ้วนาง อย่ามองข้าม! ระวังโรค "เส้นประสาทถูกกดทับที่ข้อศอก" เช็กด่วน 5 ท่าต้องห้าม ที่คุณเผลอทำทุกวัน

"หมอครับ ผมชามือมากเลย โดยเฉพาะนิ้วก้อยกับนิ้วนางเนี่ย ชาจนหยิบเหรียญในกระเป๋ากางเกงไม่ได้เลยครับ พยายามสะบัดข้อมือเท่าไหร่ก็ไม่หาย เพื่อนบอกว่าเป็นเพราะเล่นมือถือเยอะหรือเปล่า?"

คนไข้ชายวัย 45 ปี อาชีพพนักงานขับรถผู้บริหาร เข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวล เพราะเริ่มรู้สึกว่ามือข้างขวาอ่อนแรง จับพวงมาลัยไม่ถนัด

หลายคนพอได้ยินคำว่า "มือชา" จะนึกถึงโรคพังผืดทับเส้นประสาทที่ข้อมือ (Carpal Tunnel Syndrome) ก่อนเป็นอันดับแรก แต่ความจริงแล้ว ถ้าคุณ "ชาที่นิ้วก้อยและนิ้วนาง" จำเลยอาจไม่ได้อยู่ที่ข้อมือครับ... แต่อยู่ที่ "ข้อศอก" ต่างหาก!

โรคนี้มีชื่อว่า "เส้นประสาทอัลนาร์ถูกกดทับที่ข้อศอก" (Cubital Tunnel Syndrome) ครับ เป็นโรคยอดฮิตของคนที่ชอบ "งอศอก" นานๆ

วันนี้หมอเก่งจะพามาเช็กพฤติกรรมครับว่า ในชีวิตประจำวันเราเผลอทำร้ายข้อศอกตัวเองอยู่หรือเปล่า พร้อมวิธีแก้ไขก่อนที่มือจะลีบถาวรครับ

รู้จัก "เส้นประสาทขี้ใจน้อย" ที่ข้อศอก

เคยไหมครับ? เวลาข้อศอกไปกระแทกขอบโต๊ะดัง "ปึก!" แล้วรู้สึกไฟช็อตแปล๊บวิ่งไปที่นิ้วก้อยจนต้องร้องจ๊าก... นั่นแหละครับคือตำแหน่งของ "เส้นประสาทอัลนาร์" (Ulnar Nerve) หรือที่ฝรั่งเรียกว่า Funny Bone (แต่โดนแล้วไม่ขำเลย)

เส้นประสาทเส้นนี้ทำหน้าที่รับความรู้สึกของ นิ้วก้อยและนิ้วนางครึ่งซีก และควบคุมกล้ามเนื้อมัดเล็กๆ ในมือที่ใช้ในการหนีบจับของ

ปัญหามันอยู่ที่ธรรมชาติของเส้นประสาทเส้นนี้ มันวางพาดผ่านร่องกระดูกข้อศอกทางด้านหลัง ซึ่งเป็นจุดที่ "ตื้นมาก" แทบไม่มีกล้ามเนื้อหรือไขมันปกป้องเลย

ดังนั้น เมื่อเรา "งอศอก" เส้นประสาทจะถูกดึงให้ตึงเหมือนหนังยาง และถ้าเรา "เอาศอกไปเท้าพื้น" เส้นประสาทก็จะถูกบดขยี้กับกระดูกโดยตรง

ถ้าทำบ่อยๆ เส้นประสาทจะอักเสบ บวม และพังผืดก็จะเข้ามารัดตรึง จนเกิดอาการชาและกล้ามเนื้อลีบในที่สุดครับ

5 พฤติกรรมอันตราย! "ยิ่งทำ... ศอกยิ่งพัง"

ลองสำรวจตัวเองดูนะครับว่า ใครมีนิสัยแบบนี้บ้าง:

1. ท่านั่งเท้าคาง (The Thinker)

ไม่ว่าจะนั่งคิดงาน นั่งประชุม หรือนั่งเมาท์กับเพื่อน ถ้าคุณชอบเอาศอกตั้งบนโต๊ะแล้วเอามือเท้าคาง ท่านี้คือนรกของเส้นประสาทเลยครับ เพราะเป็นการ "งอศอก" (ดึงเส้นประสาท) บวกกับ "กดทับ" (บดขยี้เส้นประสาท) พร้อมกัน

• ผลเสีย: ชานิ้วก้อยทันทีที่ทำนานๆ และเสี่ยงเส้นประสาทช้ำเรื้อรัง
• ทางแก้: เลิกนิสัยเท้าคางครับ เอามือวางบนตัก หรือวางราบบนโต๊ะแทน

2. ท่านอนคุยโทรศัพท์ / เล่นมือถือบนเตียง

ใครที่ชอบนอนหงาย ชูมือถือขึ้นมาเหนือหน้า แล้วงอศอกพับเต็มที่เพื่อถือโทรศัพท์ไว้นานๆ หรือนอนตะแคงหนุนแขนตัวเองแล้วงอศอกเล่นมือถือ

• ผลเสีย: การงอศอกเกิน 90 องศา เป็นเวลานาน จะทำให้ความดันในช่องเส้นประสาทสูงขึ้นหลายเท่า
• ทางแก้: ใช้ขาตั้งมือถือ หรือหูฟัง Small talk แทนการยกแนบหูครับ

3. สิงห์นักขับ "ชอบเท้าแขน"

สำหรับคนขับรถทางไกล หรือคนนั่งรถตู้ ถ้าชอบวางศอกพาดกับขอบหน้าต่างรถ (ส่วนที่แข็งๆ) หรือวางบนที่พักแขนคอนโซลกลางตลอดเวลา แรงสั่นสะเทือนจากรถบวกกับน้ำหนักแขน จะทำลายเส้นประสาททีละนิดครับ

• ผลเสีย: มักจะมีอาการชาหลังจากขับรถนานๆ
• ทางแก้: จับพวงมาลัยด้วยสองมือในท่าที่ศอกหย่อนๆ สบายๆ ไม่ต้องเอาศอกไปค้ำยันกับอะไรครับ

4. ท่านอนหลับแบบ "พับศอก"

หลายคนชอบนอนเอามือสอดไว้ใต้หมอน หรือนอนกอดหมอนข้างในท่าที่ศอกงอพับเข้าหาตัวจนสุด ตื่นเช้ามาจะรู้สึกว่านิ้วก้อยชาไร้ความรู้สึก

• ผลเสีย: ช่วงเวลา 6-8 ชั่วโมงที่เราหลับ คือช่วงที่เส้นประสาทถูกทำร้ายต่อเนื่องยาวนานที่สุด
• ทางแก้: พยายามนอนแขนเหยียดตรง หรือกอดหมอนข้างแบบหลวมๆ ครับ

5. การทำงานที่ต้องงอศอกซ้ำๆ

เช่น ช่างทาสี ช่างไม้ หรือคนที่ต้องยกหูโทรศัพท์คุยงานทั้งวัน

• ผลเสีย: การขยับงอ-เหยียดศอกซ้ำๆ ทำให้เส้นประสาทเสียดสีกับร่องกระดูกจนอักเสบ

อาการสัญญาณเตือน: แบบไหนที่ต้องรีบมาหาหมอ?

1. ชานิ้วก้อยและนิ้วนาง: ชาแบบยิบๆ หรือหนาๆ บางคนอาจรู้สึกปวดร้าวที่ข้อศอกด้านใน

2. อ่อนแรง: รู้สึกว่ามือไม่ค่อยมีแรง กำของไม่แน่น ทำของหลุดมือบ่อย

3. นิ้วก้อยแยก: พยายามหุบนิ้วก้อยให้ชิดกับนิ้วนางไม่ได้ (Wartenberg’s sign)

4. กล้ามเนื้อลีบ (ระยะอันตราย): สังเกตที่ "ง่ามนิ้ว" ระหว่างนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ (ด้านหลังมือ) ถ้าเนื้อตรงนี้บุ๋มลงไป หรือกระดูกปูดชัดขึ้น แปลว่ากล้ามเนื้อเริ่มฝ่อแล้ว ควรรีบผ่าตัดด่วนครับ

ดูแลตัวเองอย่างไร? เมื่อเริ่มมีอาการ

ถ้าเพิ่งเริ่มชา หรือเป็นๆ หายๆ การปรับพฤติกรรมช่วยได้มากครับ:

1. "อย่าให้ศอกงอเกิน 90 องศา"

ท่องไว้เลยครับ เหยียดแขนให้บ่อยที่สุด เท่าที่จะทำได้ ในชีวิตประจำวัน

2. ใช้ "ผ้าขนหนู" ช่วยดามตอนนอน

นี่เป็นเคล็ดลับราคาประหยัดที่หมอแนะนำคนไข้เสมอครับ

• เอาผ้าขนหนูผืนหนาๆ มาพันรอบข้อศอก แล้วใช้เทปกาวแปะหลวมๆ
• เป้าหมายคือ "ป้องกันไม่ให้เราเผลองอศอกตอนหลับ"
• ทำต่อเนื่อง 2-3 สัปดาห์ อาการชาตอนเช้าจะดีขึ้นชัดเจนครับ

3. หลีกเลี่ยงการกดทับ

หาแผ่นรองนุ่มๆ มารองข้อศอกเวลาต้องทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ และเตือนตัวเองเสมอว่า "ห้ามเท้าคาง"

4. การรักษาทางการแพทย์

• ยา: วิตามินบีบำรุงปลายประสาท และยาลดการอักเสบ
• กายภาพบำบัด: อัลตราซาวด์ลดปวด และฝึกท่าบริหารยืดเส้นประสาท (Nerve Gliding Exercise)
• ผ่าตัด: ถ้ากล้ามเนื้อเริ่มลีบ หรือรักษาแบบประคับประคองมา 3 เดือนแล้วไม่ดีขึ้น หมอจะพิจารณาผ่าตัดเพื่อ "ย้ายเส้นประสาท" (Ulnar Nerve Transposition) ออกมาจากร่องกระดูก มาไว้ด้านหน้าข้อศอกแทน เพื่อไม่ให้ถูกกดทับอีกต่อไป

สรุป

อาการชานิ้วก้อย เป็นโรคที่เกิดจาก "นิสัย" เป็นส่วนใหญ่ครับ แค่เราเลิกเท้าคาง เลิกนอนพับศอก และรู้ทันท่าทางของตัวเอง เส้นประสาทที่ข้อศอกก็จะปลอดภัย ไม่ต้องเจ็บตัวผ่าตัดครับ

ลองสังเกตตัวเองวันนี้ดูนะครับ ว่าเผลอทำท่าต้องห้ามไปกี่ครั้ง? เริ่มปรับตั้งแต่วันนี้ เพื่อมือที่แข็งแรงครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ชานิ้วก้อย #ปวดข้อศอก #เส้นประสาทถูกกดทับ #CubitalTunnelSyndrome #มือชา #เท้าคาง #ขับรถนาน #หมอเก่งกระดูกและข้อ #กล้ามเนื้อลีบ #ออฟฟิศซินโดรม